Şehirlerimiz 'gaz'a geldi kombi pazarı büyüdü
Temiz ve birim enerji fiyatı da ucuz olduğu için doğalgazın pazardaki ağırlığı artmaya başladı. Bu da kombi pazarında ciddi bir büyüme yarattı Sektörün soğutma bölümünde ise farkındalık ile birlikte talep büyüyor. Klima pazarında en büyük sıçrama 2003 ve 2004 yılları içinde yaşandı.
Ülkemizde ısıtma ve soğutma sektörü son dönemde hızlı bir büyüme içinde. Sektörün ısıtma ayağındaki büyüme potansiyeli doğalgaz kullanımının yaygınlaşması ile doğrudan ilişkili. Bilindiği gibi petrole bağlı olarak sıvı yakıt (motorin ve fuel oil) fiyatları dolar bazında yüzde 80-90 artı. Bunun sonucunda konutlarda ısıtma amaçlı sıvı yakıt kullanımı büyük oranda azaldı. Temiz ve kullanımı kolay olmakla beraber birim enerji fiyatı da ucuz olduğu için doğalgazın pazardaki ağırlığı artmaya başladı. Yakın zamanda 35'in üzerinde kentimiz doğalgaza kavuşacak. Dolayısıyla bu illerdeki yaklaşık 1.5 milyon konut, sektörün potansiyel hedefi konumuna gelecek. Bu gelişmenin dışında, bugün her 100 haneden 80'inde kalorifer olmaması ve yıllık ortalama yeni konut talebinin 600 bin civarında seyretmesi de sektörün büyüme potansiyeline işaret ediyor. 2005 yılında, 2002'ye göre yüzde 51'lik bir artış yakalanması ısıtma cihazlarının geleceğinin parlak olduğunun bir göstergesi. İç pazarda 2004 yılında bireysel ısıtma sistemlerinde yüzde 20-25 civarında büyüme gerçekleşirken merkezi ısıtma sistemlerinde yüzde yüzde 15-20 düzeyinde bir daralma oldu. 2005 yılının ilk 7 aylık verileri ise yüzde 10 civarında bir büyümenin gerçekleşeceğini gösteriyor.
EN BÜYÜK SIÇRAMA 2003'TE OLDU
Sektörün soğutma ayağında ise erişebilirlik ve farkındalığın artmasıyla talep yükseliyor. 1999 2004 yılları arasında pazardaki büyüme miktarı yaklaşık olarak yüzde 400 civarında oldu. Pazar büyüklüğünde ki en büyük sıçramalar 2003 ve 2004 yıllarında gerçekleşti. Bu hızlı artışların en önemli nedeni olarak 2001 yılında meydana gelen ekonomik krizin atlatılması ve istikrarlı bir ekonominin sağlanması ve bu gelişime bağlı olarak gerçekleşen satış fiyatlarındaki önemli düşüşler gösterilebilir. 2005 yılının da sektör açısından büyümenin devam edeceğini düşünüyoruz. 2004 yılı klima satışları yaklaşık 550.000 set ( 250 milyon dolar) olarak gerçekleşti. Pazarda hakim olan ürün ise yüzde 96'lık bir payı ile düşük fiyatlı evsel kullanıma seslenen duvar tipi split klimalar. Ticari işletmelerde kullanılan kaset, yer/tavan ( konsol ) ve salon tiplerinin ise fiyatlarının daha yüksek olması nedeni ile pazardaki payları oldukça düşük. Isıtma, soğutma havalandırma, su arıtma ve basınçlandırma sektörüne 1954 yılında Alarko Sanayi ve Ticaret A.Ş olarak adım attık. 1998 yılında da alanında dünyanın lider kuruluşu Carrier ile eşit oranda ortaklığa girerek Alarko Carrier Sanayi ve Ticaret A.Ş. adını aldık. 1992 yılında halka açıldığımızdan bu yana İMKB'de hiç zarar açıklamayan şirketler arasında yer alıyoruz. 2004 sonu itibarı ile ise 197.5 trilyon TL net ciroyaulaştık. 2005 yılı ciro hedefimiz ise 200 trilyon TL üzerinde.
ÇİN'E BİLE ÜRÜN SATIYORUZ
Alarko Carrier olarak bugün, Bakü-Ceyhan boru hattındaki kontrol istasyonlarından Fenerbahçe Stadyumu'na, Kanada Büyükelçiliği'ne, Dışişleri Bakanlığı Ek Binası'ndan Ankara'nın yeni kongre merkezi olmaya aday Ankara Sheraton Oteli'nin ek binasına, Alanya Royal Pergasos Oteli'e, İstinye Bay Konakları'na kadar geniş bir yelpazede iklimlendirme faaliyetleri sürdürüyoruz. Bu yıl ilk 10 ayda 22 milyon doları geçtik. Yıl sonu hedefimiz 26 milyon dolar. ihracatta yüzde 20'den fazla bir büyüme kaydettik. 2005 yılı için ise 25 milyon dolarlık ihracatı hedefliyoruz. Başlıca pazarlarımız Yunanistan, Hollanda, Rusya, Azarbeycan, İngiltere, Romanya, Birleşik Arap Emirlikleri, Gürcistan, Fransa, Çin, İtalya, Hindistan, Avusturya, Mısır, Litvanya, Şili, Almanya, Lübnan, Azerbaycan ve Pakistan. Bir diğer ihracat pazarımız olan Çin'e de yine Gebze Fabrika'mızda ürettiğimiz klima cihazlarını satıyoruz.
Doğalgaz talebimiz artacak
Projeksiyonlara göre, Türkiye'nin doğalgaz talebinin 2020 yılında iki katına ulaşması beklenirken, ulusal ve uluslararası yeni boru hatlarının yapımına dönük çalışmalar devam ediyor.
Türkiye bir yandan da, doğalgazda dışa bağımlılığı azaltmaya dönük
kaynak çeşitliliği arayışını sürdürüyor. Rusya'dan Türkiye'ye Mavi Akım aracılığıyla 3,1 milyar metreküp düzeyinde akış sağlanıyor. Bu hattan gelen gaz miktarının önümüzdeki dönemde 16 milyar metreküpe çıkması öngörülüyor.
Ukrayna ve Bulgaristan üzerinden gelen batı hattına dönük ise iki ayrı alım anlaşması bulunuyor. Bunlardan 8 milyar metreküplük bölümün anlaşması 2021 yılında biterken, 6 milyar liralık bölümün anlaşması 2011 yılında tamamlanacak. Dolayısıyla Rusya'dan gelecek gaz miktarı 30 milyar metreküpü bulacak.
Bu rakam da Türkiye'nin 2010 yılında 43 milyar metreküp tahmin edilen doğalgaz talebinin yüzde 70'ine tekabül ediyor. Bir başka deyişle, Türkiye'nin doğalgaz ithalatında halen yüzde 65 olan Rusya'nın payı, Mavi Akım'daki kapasite artışıyla birlikte 2010 yılında yüzde 70'lere ulaşacak.
Türkiye kömür dumanları altında boğulurken sarıldığı doğalgazda dışa bağımlılığın stratejik sorunlarıyla uğraşırken, bir yandan da diğer Avrupa ülkeleri gibi kaynak çeşitliliği için çaba harcıyor. Bir yandan Mısır'dan ülkeye doğalgaz getirme projesi üzerinde çalışan Türkiye, diğer yandan körfezin zengin doğalgaz kaynaklarını bölgenin tüm istikrarsızlıklarına rağmen kendine bağlamaya çalışıyor.
DOĞALGAZIN YÜZDE 65'İ ELEKTRİĞE GİDİYOR
Bu yıl itibariyle Türkiye'nin doğalgaz talep miktarının 29 milyar 526 milyon m3 olacağı tahmin ediliyor. Türkiye'nin 2007 yılında yaklaşık 31,6, 2008 yılında 34,1, 2009 yılında 37,7, 2010 yılında 42,8, 2015 yılında 52,9, 2020 yılında da 61,8 milyar m3 doğalgaz talebinde bulunması öngörülüyor.
Doğalgazda ağırlıklı Rusya'ya bağlı Türkiye, geçen yıl Eylül ayı itibariyle aldığı toplam 19 milyar 52 milyon metreküplük doğalgaz ve sıvılaştırılmış doğalgazın (LNG) 9 milyar 422 milyon m3'ünü Rusya Federasyonu'ndan sağladı. Türkiye dış kaynaklardan 2004 yılında toplam 21,2, 2004 yılında da toplam 22,2 milyar cm3 doğalgaz almıştı. Geçen yıl alınan 19,1 milyon metreküp doğalgazın 12,6 milyar m3'ü Rusya'dan (3,2 milyar m3'ü Mavi Akım), 2,9 milyar m3'ü İran'dan, 2,8 milyar m3'ü Cezayir'den, 711 milyon m3'ü Nijerya'dan, 55 milyon m3'ü de Turkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'ndan (TPAO) sağlandı.
Elektrik sektörüne 11,4 milyar m3, gübre sektörüne 369 milyon m3, konut sektörüne 3,6 milyar m3, sanayi sektörüne de 3,4 milyar m3 doğalgaz olmak üzere toplam 18,8 milyar m3 doğalgaz satıldı. Bu da satılan doğalgazın yüzde 65'inin elektriğe gittiği anlamına geliyor.
DOĞALGAZ HATLARINA DÖNÜK PROJELER
Türkiye'nin doğalgaz hatlarına dönük çalışmalarını yaptığı projeler ise şöyle:
-Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı Projesi: Türkiye ve Yunanistan arasında doğal gaz şebekelerinin enterkonneksiyonu ve Güney Avrupa Gaz Ringi'nin gerçekleştirilmesi kapsamında başlatılan
Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı projesine göre, 750 milyon m3
ile başlayacak taşıma miktarının 2012 yılında 11 milyar m3'e ulaşması, bu miktarın 3 milyar m3'ünün Yunanistan'a, 8 milyar m3'ünün İtalya'ya taşınması planlanıyor. Hattın, 2006 yılında tamamlanması planlanıyor.
-Hazar Geçişli Türkmenistan-Türkiye-Avrupa Doğal Gaz Boru Hattı Projesi: Türkmenistan'da üretilecek doğal gazın Hazar geçişli bir boru hattı ile Türkiye'ye ve ülkemiz üzerinden Avrupa'ya taşınmasını amaçlıyor.
-Azerbaycan-Türkiye (Şahdeniz) Doğal Gaz Boru Hattı Projesi: Proje ile Azerbaycan gazının Gürcistan üzerinden Türkiye'ye taşınması amaçlanıyor. 15 yıl süreli Doğal Gaz Alım Anlaşması, alımların 2 milyar m? ile başlamasını ve plato periyotta 6,6 milyar m?/yıla ulaşmasını öngörüyor.
-Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı: Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Projesi, Azerbaycan'da üretilen ham petrolün boru hattı ile Gürcistan üzerinden Ceyhan'daki bir deniz terminaline, buradan da tankerlerle dünya pazarlarına ulaştırılmasını amaçlıyor.
-Irak-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı Etüdü: Bu Proje ile Irak'ta bulunan doğal gaz sahalarının geliştirilmesiyle üretilecek olan 10 milyar m3/yıl gazın, yapılacak bir doğal gaz boru hattı ile Türkiye'ye getirilmesi amaçlanıyor.
-Mısır-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı Projesi: Doğal gaz arz kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve doğal gaz arz açığının bir kısmının Mısır'dan sağlanacak gaz ile karşılanması amacıyla geliştirilen proje için taraflar, Mısır'dan Türkiye'ye Akdeniz geçişli bir hatla, yılda 4 milyar m3 doğal gaz ihracı konusunda niyet beyanında bulundu.
DOĞALGAZ YER ALTI DEPOLAMA PROJESİ
-Türkiye-Bulgaristan-Romanya-Macaristan Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (Nabucco Projesi): Projeksiyonlara göre, Türkiye üzerinden Avrupa'ya artan miktarlarda Hazar ve Ortadoğu gazı taşınacak, bu miktar 2010'lu yıllardan başlamak üzere özellikle 2020'lerde oldukça büyük miktarlara ulaşılacak. Bu kapsamda geliştirilen yeni bir proje ile Bulgaristan'dan başlayıp Romanya ve Macaristan güzergahını izleyerek Avusturya'ya ulaşılması planlanıyor.
-Doğu Karadeniz Doğal Gaz Boru Hattı Projesi: Poje kapsamında, Doğu Anadolu Doğal Gaz Ana İletim Hattı'ndan bir branşman alınarak, ana sistem, Gümüşhane ve Bayburt üzerinden, Rize'ye uzatılacak ve böylece doğal gaz bu güzergah boyunca da kullanıma sunulacak.
-Batı Karadeniz Doğal Gaz Boru Hattı Projesi: Proje ile Karadeniz Ereğli'den alınacak bir braşman ile Zonguldak, Devrek, Çaycuma ve Bartın'a uzatılarak, güzergahtaki sanayi bölgelerine ve yerleşim birimlerine doğal gaz arzı sağlanacak.
-Doğal gaz Yeraltı Depolama Projesi: Doğal gazın, mevsimsel, günlük ve saatlik taleplerini düzenlemek ve önümüzdeki yıllarda ortaya çıkacak olan doğal gaz arz açığına çözüm getirmek amacıyla doğal gaz yeraltı depoları yapılacak.
Bu kapsamda, Tuz Gölü'ndeki tuz domlarının doğal gaz yeraltı deposu olarak kullanımı için geliştirilen ''Tuz Gölü Doğal Gaz Yeraltı Depolama Projesi'' ile TPAO'nun Kuzey Marmara ve Değirmenköy doğal gaz sahalarının, yeraltı depolama tesisi olarak kullanılması amacıyla,
başlattığı çalışmalar devam ediyor.
Kaynak: Sabah